ثبت نام دوره های آموزشی
دستگاه ونتیلاتور
دوشنبه ۱۹ خرداد ۱۳۹۹
0 نظر
51 بازدید

ونتیلاتور( Ventilator ) یا دستگاه تنفس مصنوعی دستگاهی است که با توجه به شرایط بیمار به عمل تنفس کمک می کند و یا برای بیمارانی که قادر به تنفس نیستند، تنفس را بصورت کامل انجام می دهد. دستگاه به نحوی طراحی شده است تا هوای قابل تنفس ( در صورت نیاز هوا با درصد اکسیژن بیشتر ) را به داخل ریه ها بفرستد و سپس دی اکسید کربن را از ریه ها خارج کند. از ونتیلاتور ها به صورت عمده در بخش های مراقبت ویژه، بخش اورژانس و بیهوشی استفاده می شود. همچنین اگر مدت زمانی که بیمار باید از دستگاه استفاده کند طولانی باشد به منظور نگهداری از بیمار در منزل ( Home Care ) در منزل نیز استفاده می شود. با توجه به شرایط بیمار ونتیلاتور می تواند فشار،حجم و زمان تنفس را کنترل و یا محدود سازد.

ونتیلاتور

 

اصطلاحات پرکاربرد در زمینه ونتیلاتورها

آشنایی با اصطلاحات بکاربرده شده در زمینه ونتیلاتورها لازمه شناخت این دستگاه می باشد که در ادامه این اصطلاحات پرکاربرد آورده شده است:

•             نرخ تنفس ( Rate of Breaths ): تعداد تنفس در دقیقه می باشد که بصورت طبیعی برای بزرگسالان بین 12 تا 16 تنفس در دقیقه و برای نوزادان این نرخ بیشتر است.

•             حجم تنفس ( Volume of Breaths ): که بصورت رایج با واحد میلی لیتر (ml) اندازه گیری می شود و به آن حجم جاری ( Tidal Volume) نیز گفته می شود، حجمی از هواست که در طول یک دم وارد ریه ها می شود. این حجم در حالت طبیعی برای بزرگسالان حدود 500 میلی لیتر می باشد.

•             قدرت انطباق ریه و مقاومت راه هوایی: میزان سهولت ریه به کشش برای افزایش حجم و دریافت حجم هوای تنفسی لازم و همینطور مقاومت راه هوایی میزان مقاومتی است که هوا هنگام عبور از راه های هوایی با آن مواجه می شود

 

 

 

تنظیمات و مدهای ونتیلاتور

ونتیلاتورها تنظیمات بسیاری دارند که هنگام استفاده، با توجه به شرایط بیمار تنظیم می شوند تا بهترین عملکرد را دستگاه داشته باشد.

• FIO2 : میزان اکسیژنی که توسط ونتیلاتور در هر دم به بیمار تحویل داده می شود.

•             نرخ (Rate): تعداد تنفسی که در هر دقیقه توسط ونتیلاتور به بیمار اعمال می شود.

•             حجم جاری (Tidal Volume): حجمی هوا/گاز که در هر تنفس به بیمار تحویل داده می شود.

•             فشار اوج دمی Peak inspiratory pressure(PIP): بالاترین میزان فشاری که در هنگام دم به ریه های بیمار اعمال می شود و توسط کاربر قابل تنظیم است که معمولاً با واحد فشار cmH2O اندازه گیری می شود.

•             حساسیت (Sensitivity): حساسیت ونتیلاتور به تنفس آگاهانه و یا تلاش برای تنفس توسط بیمار است که هنگامی که این تلاش توسط دستگاه تشخیص داده شود برای کمک به تنفس بیمار و یا تنفس مصنوعی شروع بکار می کند.

•             ماکزیمم جریان (Peak Flow): مقدار جریانی از هوا/گاز که در هر تنفس مصنوعی به بیمار اعمال می شود.

•             زمان دم و بازدم (Inspiratory and expiratory times): مدت زمانی که برای یک چرخه کامل تنفس مورد نیاز است. معمولاً زمان بازدم دو تا سه برابر زمان دم می باشد.

•             چرخه تنفس (Cycling): تنفس هایی که توسط ونتیلاتورها اعمال می شوند، می توانند Volume Cycled، Time Cycled و یا Flow Cycled باشند و با توجه به نوع عملکرد دستگاه دم مصنوعی را متوقف کرده و به بیمار اجازه بازدم می دهد.

•             محدودیت (Limit): این امکان را به ونتیلاتور می دهد تا برای حجم، فشار و زمان تنفس محدودیت مشخص شود.

سازندگان ونتیلاتورها برای دستگاه ها مدها و حالات تنفسی مختلفی را فراهم ساخته اند که مشخصه نحوه و زمان تنفس مصنوعی هستند. در ادامه مدهایی از ونتیلاتور که رایج هستند و بیشتر در مراقبت های منزل استفاده می شوند آورده شده است:

•             Assist/control (A/C) : در این مد فشار و یا حجم تنفسی را کنترل می کند و در هر بار تنفس چه تنفس توسط بیمار شروع شده باشد چه توسط دستگاه، دستگاه مقدار تنفس یکسانی را با توجه به تنظیمات نرخ تنفس، تحویل بیمار می دهد.

•             Continuous positive airway pressure ventilation (CPAP): در این حالت تمامی مراحل تنفس توسط خود بیمار انجام می شود و دستگاه در این مد درصد اکسیژنی که تحویل داده می شود را کنترل می کند و همچنین میزان حجم و یا فشاری از هوا را که تکمیل کننده تنفس بیمار است اعمال می کند. در این مد بیمار حجم جاری تنفسی و تعداد تنفس آگاهانه را مشخص می کند. در این مد دستگاه می تواند در صورت نیاز فشار مثبتی را هنگام دم بیمار بوجود آورد تا تنفس را برای بیمار آسان تر کند.

•             Synchronized intermittent mandatory ventilation (SIMV): در این حالت دستگاه تنفس مصنوعی را با تنفس آگاهانه بیمار هماهنگ می سازد. در واقع این مد از دستگاه ترکیبی هماهنگ شده از حالت تنفس مصنوعی کامل توسط دستگاه و تنفس آگاهانه خود بیمار می باشد.

•             Pressure control ventilation (PCV or PC): حالتی از تنفس مصنوعی است که در مدهای (A/C) و یا (SIMV) قابل استفاده است و هدفش تنظیم مقدار مشخصی از فشار هنگام دم می باشد. نرخ جریان تنفس با توجه به نیاز بیمار و مشخصات شخصی ریه بیمار مانند قدرت انطباق ریه و مقاومت راه های هوایی، تغییر می کند. در مد PC زمان دم نیز تنظیم می شود.

•             Pressure support ventilation (PSV or PS): حالتی از تنفس آگاهانه است که در مدهای (CPAP) و یا (SIMV) قابل استفاده است هدفش تنظیم فشار دم می باشد شبیه به حالت PC ولی در حالت PS دم هنگامی که ریه ها پر می شوند متوقف می شود و جریان تحویلی تا میزان مشخصی که برای دستگاه تنطیم شده است کاهش می یابد. در این مد بیمار نرخ تنفس، زمان دم، حجم جاری و نرخ جریان را تعیین می کند.

•             Positive end expiratory pressure (PEEP): در این فشار مثبت در انتهای بازدم اعمال می شود تا از بسته شدن کامل ریه ها جلوگیری شود.

 

 

 

 

ونتیلاتورهای غیرتهاجمی

این دسته از ونتیلاتورها همانطور که بیان شد تنفس مصنوعی را از طریق رابطهای خارجی مانند ماسک و یا لوله های تنفسی بینی (Nasal Tube) به بیمار منتقل می کنند و می توانند برای استفاده های چند ساعته، یک روزه ویا در طول خواب بکار برده شوند. ونتیلاتورهای غیرتهاجمی، ونتیلاتورهای فشار مثبت هستند که از فشار مثبت استفاده می کنند تا هوا/گاز را به داخل ریه های بیمار بفرستند. در این حالت تنفس می تواند یا از طریق بیمار و یا توسط دستگاه شروع شود. مقدار ثابت جریان در این ونتیلاتورها باعث شده تا بیماران بتوانند به راحتی تنفس آگاهانه و اختیاری داشته باشند و این دسته از ونتیلاتورها، دستگاه هایی ساده و قابل اعتماد باشند. ونتیلاتورهای فشار مثبت چهار نوع دارند:

• Volume-cycled ventilators: ونتیلاتورهای Volume-cycled و یا حجم ثابت، حجم تعیین شده ای از هوا/گاز را که همان مقدار حجم جاری (Tidal Volume) است، به بیمار تحویل می دهند و سپس اجازه می دهند تا عمل بازدم بصورت غیرفعال انجام شود. این دسته از ونتیلاتورها برای بیمارانی که سندرم تنفس دردناک و یا اسپاسم برونش دارند مناسب است چراکه با هر مقدار مقاومت راه های هوایی حجم ثابتی از هوا/گاز را به بیمار تحویل می دهند.

• Pressure-cycled ventilators: ونتیلاتورهای Pressure-cycled و یا فشار ثابت، هوا/گاز را با فشار تعیین شده ای به بیمار تحویل می دهند و سپس اجازه می دهند تا عمل بازدم بصورت غیرفعال انجام شود. مزیت این تنفس این است که از صدمات احتمالی که ممکن است بخاطر فشار زیاد هوا/گاز به ریه وارد شود جلوگیری می کند اما حجم جاری تنفس (Tidal Volume) با توجه به میزان مقاومت راه های هوایی و قدرت انطباق ریه بیمار تغییر می کند که می تواند مشکل ساز باشد و از اشکالات این نوع از ونتیلاتور است.

• Flow-cycled ventilators: این دسته از ونتیلاتورها در عمل دم تا رسیدن به جریان مشخصی اکسیژن رسانی را انجام می دهند.

• Time-cycled ventilators: این دسته از ونتیلاتورها اکسیژن رسانی را به مدت مشخصی انجام می دهند. این دسته از ونتیلاتورها نسبت به دیگر ونتیلاتورها کمتر استفاده می شوند.

دو دسته دیگر از ونتیلاتورها که کاربرد بسیار مخصوصاً در مصارف خانگی دارند:

• Continuous positive airway pressure ventilators: این دسته از ونتیلاتورها بیمار را مجبور می کنند تا برای تنفس تلاش کنند و عمل بازدم را خودشان با توجه به مقاومت هایی که وجود دارد، انجام دهند. این ونتیلاتور جریان مداومی از هوا/گاز را در فشار ثابت و مشخصی هنگام دم و بازدم اعمال می کند تا راه های هوایی را باز نگه دارد که برای کسانی که از بیماری وقفه تنفسی در خواب (sleep apnea) رنج می برند مناسب است. البته این دسته از ونتیلاتورها به صورت کامل قادر نیستند تنفس مصنوعی را انجام دهند.

• Bi-level positive airway pressure ventilators: این دسته از ونتیلاتورهای فشار مثبت هوا/گاز را با دو فشار متفاوت در عمل دم و بازدم تحویل بیمار می دهند که برای بیمارانی که مشکلات عصبی عضلانی دارند استفاده می شود.

 

ونتیلاتورهای تهاجمی

همان طور که بیان شد برای استفاده از ونتیلاتورهای تهاجمی لازم است تا لوله تراشه از طریق بینی یا دهان گذاشته شود و یا برای بیمار تراکستومی انجام شود. که نیاز به جراحی و قرار دادن لوله تنفسی در داخل گردن دارد. ونتیلاتورهای تهاجمی هوا/گاز را بصورت Time-cycled به بیمار تحویل می دهند و تنظیم شده اند تا کمترین نرخ تنفس را در دقیقه تامین کنند. این ونتیلاتورها همچنین می توانند نسبت به تلاش بیمار برای تنفس تنظیم شوند. این دسته از ونتیلاتورها برای آن دسته از بیماران استفاده می-شود که دیگر هیچوقت قادر نیستند خودشان تنفس کنند. بیمارانی که از این دسته از ونتیلاتورها استفاده می کنند نیاز دارند تا از تجهیزات مرطوب کننده هوا نیز استفاده کنند چراکه مخاط بینی و دهان از مسیر تنفس حذف شده است.

 

 

ونتیلاتورهای پرتابل ونتیلاتورهایی هستند که معمولاً برای بیمارانی که دچار مشکلات تنفسی کوتاه مدت شده اند و یا دسترسی به آنها مشکل است، استفاده می شوند مانند حوادث رانندگی و یا مجروحان جنگی و بسیاری از موارد اورژانسی.

همچنین ونتیلاتورهای پرتابل می توانند از ملزومات بسیاری از اماکن مانند مدارس، دانشگاه ها و حتی به عنوان یک ونتیلاتور پشتیبان در مواقعی که بیمارستان ها شلوغ هستند و یا امکانات کافی ندارند، باشند. ونتیلاتور پرتابل جایگزینی برای ماسک های BVM(Bag Valve Mask) است که حدود 50 سال است در مراقبت های پیش از بیمارستان و اورژانس استفاده می شود. ماسک های BVM نیاز دارند تا امدادگر با فشار دست خود حجم جاری و نرخ تنفس را تعیین کند و این باعث می شود تا خطای تنفس مصنوعی بسیار بالا باشد و ممکن است باعث صدمات غیرقابل بازگشت مانند جراحات مغزی و یا ورم معده شود. همچنین باید در نظر داشت که امدادگر هنگامی که توسط ماسک های BVM نفس مصنوعی را اعمال می کند قادر نیست تا به دیگر مجروحین کمک رسانی کند در صورتی که ونتیلاتورهای پرتابل بدون نیاز به امدادگر بصورت مستقل به تنفس بیمار کمک می کنند و امدادگر این فرصت را دارد تا به بیماران و مجروحان دیگر رسیدگی کند. ونتیلاتورهای پرتابل در واقع پلی بین BVM ها و ونتیلاتورهای پیچیده بیمارستانی هستند و معمولاً تشکیل شده از یک مدار تنفسی قابل تنظیم، کنترل کننده ها، نمایشگر و آلارم های هشدار دهنده می باشند.

دستگاه ونتیلاتور پرتابل SAVe یکی از نمونه های آمریکایی ونتیلاتور پرتابل است که تاکنون در جنگ های افغانستان، کنیا و آفریقای جنوبی توسط ارتش و دیگر نیروها استفاده شده است و توانسته است عملکرد بسیار خوبی داشته باشد. استفاده از SAVe بسیار ساده است و نیاز به آموزش پیشرفته برای استفاده از دستگاه ندارد بصورتی که تنها با فشردن یک کلید دستگاه شروع به کار می کند و همان طور که اشاره شد بصورت مستقل تنفس مصنوعی را اعمال می کند و نیازی به اینکه امدادگر دخالت کند، ندارد. موارد استفاده و منع استفاده از SAVe در ادامه آورده شده است:

موارد استفاده و منع استفاده از ونتیلاتور پرتابل SAVe

موارد منع استفاده از SAVe   موارد استفاده از SAVe

هنگامی که بیمار تلاش می کند تا تنفس آگاهانه داشته باشد.               • هنگامی که ابعاد، وزن و راحتی استفاده از دستگاه برایمان اهمیت دارد.

هنگامی که بیمار مشکلات تنفسی مانند بیماری های ARDS داشته باشد.           • هنگامی که کاربر اطلاعات بیشتری راجع به نحوه استفاده از ونتیلاتورهای پیشرفته تر را ندارد.

هنگامی که تجهیزات پیشرفته تر و نیروی آموزش دیده فراهم باشد. • در تمامی مواردی که از BVM ها استفاده می شود.

برتری های ونتیلاتور پرتابل SAVe

ونتیلاتور پرتابل SAVe قابلیت ارائه حجم جاری تنفسی 600 میلی لیتر با نرخ 10 بار در دقیقه را دارد که این حجم مشخص، از بسیاری از خطرات احتمالی که در استفاده از BVM ها وجود داشت جلوگیری می کند. برای استفاده از این دستگاه نیازی به دسترسی به گازهای فشرده نیست و با توجه به اینکه وزن خود دستگاه نیز کم است ( 1.3 کیلوگرم) و ابعاد کوچکی دارد، جابجایی SAVe بسیار راحت است. از دیگر قابلیت های این دستگاه می توان به این موارد اشاره کرد که هرگونه انسداد و گرفتگی در مدار تنفسی را تشخیص می دهد و آلارم هشداردهنده روشن می شود همچنین باتری SAVe این قابلیت این را دارد تا به مدت 5.5 ساعت با هر بار شارژ شدن کار کند. در شکل زیر SAVe و اجزای تشکیل دهنده آن نشان داده شده است:

 

ونتیلاتور پرتابل SAVe

 

ارزیابی آزمایشگاهی SAVe

در مطالعه ای که توماس بلیکمن (Thomas Blakeman, BA*; SMSgt Dario Rodriquez, USAF†; Maj Michael Petro, USAF MC†; Col Warren Dorlac, USAF MC†; Richard Branson, MSc* ) در ارتباط با ونتیلاتور پرتابل SAVe انجام داده است این دستگاه از نظر آزمایشگاهی مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفته که در ادامه به بخش هایی از این مطالعه اشاره می شود.

 

هدف و شرایط مطالعه ارزیابی آزمایشگاهی ونتیلاتور SAVe

هدف در این مطالعه بررسی عملکرد SAVe در محیط آزمایشگاه مانند مشخصات دستگاه، حجم جاری تنفسی اعمال شده به ریه ها و عمر باتری در چندین فشار و ارتفاع از سطح دریا می باشد. در این مطالعه سه ونتیلاتور SAVe که هر کدام به یک ریه مصنوعی با شرایط متفاوت مقاومت راه های هوایی و قدرت انطباق تنفسی برای شبیه سازی بیماری های ریوی هستند، مورد آزمایش قرار گرفته شده و هر آزمایش برای شرایط ارتفاعی و فشاری متفاوت از سطح دریا تکرار شده است.

 

تاثیر مقاومت راه های هوایی و قدرت انطباق ریه در کارکرد ونتیلاتور

در این مطالعه با تغییر مقاومت راه های هوایی و قدرت انطباق ریه، طبق جدول زیر ریه سالم، بیماری مزمن انسدادی ریه، سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) و ARDS شدید شبیه سازی شده است

.

 

نام
ایمیل
متن نظر
عبارت داخل تصویر